Năm 1858, thực dân Pháp nổ súng xâm lược Việt Nam, biến một quốc gia phong kiến độc lập thành nước thuộc địa nửa phong kiến. Dân tộc ta phải chịu cảnh “một cổ hai tròng”, đời sống vô cùng khổ cực. Các phong trào yêu nước nổ ra mạnh mẽ theo nhiều xu hướng khác nhau, song đều thất bại vì thiếu một đường lối cứu nước đúng đắn.
Ảnh minh họa vai trò CM tháng 10 Nga
Trong bối cảnh ấy, với lòng yêu nước, thương dân sâu nặng và tinh thần độc lập, sáng tạo, ngày 5/6/1911, tại bến cảng Nhà Rồng, Nguyễn Tất Thành quyết chí ra đi tìm đường cứu nước, chính thức bước vào hành trình cách mạng. Chưa biết rõ con đường giải phóng dân tộc sẽ như thế nào, nhưng sau hơn 6 năm vừa lao động vừa khảo sát, tìm hiểu thế giới, Nguyễn Ái Quốc đã từng bước tiếp cận những trào lưu cách mạng tiến bộ.
Ngày 07/11/1917, Cách mạng Tháng Mười Nga bùng nổ. Dưới sự lãnh đạo của Đảng Bônsêvích đứng đầu là V.I. Lênin, giai cấp công nhân và nhân dân lao động Nga đã lật đổ chính quyền tư sản, thành lập Nhà nước Xôviết – nhà nước công nông đầu tiên trên thế giới, mở ra thời đại quá độ từ chủ nghĩa tư bản lên chủ nghĩa xã hội. Đây là sự kiện có ý nghĩa quyết định, tạo bước ngoặt trong nhận thức và tình cảm cách mạng của Nguyễn Ái Quốc. Người khẳng định:
“Giống như mặt trời chói lọi, Cách mạng Tháng Mười chiếu sáng khắp năm châu, thức tỉnh hàng triệu hàng triệu người bị áp bức, bóc lột trên trái đất. Trong lịch sử loài người chưa từng có cuộc cách mạng nào có ý nghĩa to lớn và sâu xa như thế”1. Từ việc nghiên cứu, tìm hiểu, Nguyễn Ái Quốc rút ra kết luận: “Trong thế giới bây giờ chỉ có cách mệnh Nga là đã thành công, và thành công đến nơi, nghĩa là dân chúng được hưởng cái hạnh phúc tự do, bình đẳng thật, không phải tự do và bình đẳng giả dối như đế quốc chủ nghĩa Pháp khoe khoang bên An Nam. Cách mệnh Nga đã đuổi được vua, tư bản, địa chủ rồi, lại ra sức cho công, nông các nước và dân bị áp bức các thuộc địa làm cách mệnh để đập đổ tất cả đế quốc chủ nghĩa và tư bản trong thế giới”2.
Từ Cách mạng Tháng Mười Nga, Nguyễn Ái Quốc tìm thấy con đường giải phóng dân tộc. Sự kiện Người bắt gặp Luận cương của Lênin là một tất yếu lịch sử. Người đã xúc động thốt lên: “Hỡi đồng bào bị đọa đày đau khổ! Đây là cái cần thiết cho chúng ta, đây là con đường giải phóng chúng ta!”3; và khẳng định: “Muốn cứu nước và giải phóng dân tộc không có con đường nào khác con đường cách mạng vô sản”4.
Con đường cách mạng vô sản mà Người xác định gồm những nội dung cơ bản: Thực hiện tư sản dân quyền cách mạng và thổ địa cách mạng (cách mạng dân tộc dân chủ), tiến lên xã hội cộng sản; Lực lượng cách mạng là khối đại đoàn kết toàn dân, nòng cốt là liên minh công – nông. Lực lượng lãnh đạo là giai cấp công nhân, với đội tiên phong là Đảng Cộng sản. Phương pháp cách mạng là bạo lực cách mạng của quần chúng. Cách mạng Việt Nam là một bộ phận khăng khít của cách mạng thế giới, gắn bó mật thiết với phong trào cách mạng quốc tế.
Theo tấm gương Cách mạng Tháng Mười, mùa Xuân năm 1930 tại Hồng Kông, được sự ủy nhiệm của Quốc tế Cộng sản, Nguyễn Ái Quốc chủ trì Hội nghị hợp nhất ba tổ chức cộng sản, thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam. Người khẳng định: “Trước hết phải có đảng cách mệnh, để trong thì vận động và tổ chức dân chúng, ngoài thì liên lạc với dân tộc bị áp bức và vô sản giai cấp mọi nơi. Đảng có vững cách mệnh mới thành công, cũng như người cầm lái có vững thuyền mới chạy”5.
Tiếp thu tư tưởng Mác – Lênin và bài học “Cách mạng là sự nghiệp của quần chúng”, Nguyễn Ái Quốc chủ trương xây dựng Mặt trận dân tộc thống nhất, huy động sức mạnh đại đoàn kết toàn dân; lấy công – nông làm gốc, đồng thời chú ý lợi ích của các tầng lớp khác trong dân tộc. Chủ trương này dẫn tới sự ra đời của Mặt trận Việt Minh tại Hội nghị Trung ương 8 (5/1941). Người cũng chủ trương thành lập đội Việt Nam tuyên truyền giải phóng quân (22/12/1944), đặt nền móng cho phương châm “dùng bạo lực cách mạng chống bạo lực phản cách mạng” và mở rộng quan hệ quốc tế, gắn cách mạng Việt Nam với cách mạng thế giới.
Thời cơ Cách mạng Tháng Tám năm 1945 đến, Hồ Chí Minh kêu gọi: “Lúc này thời cơ thuận lợi đã tới, dù hy sinh tới đâu, dù phải đốt cháy cả dãy Trường Sơn cũng phải kiên quyết giành cho được độc lập”. Dưới sự lãnh đạo của Đảng, nhân dân ta đã giành chính quyền, lập nên nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa – Nhà nước dân chủ nhân dân đầu tiên ở Đông Nam Á. Hồ Chí Minh khẳng định: “Đi theo con đường do Lênin vĩ đại đã vạch ra, con đường của Cách mạng Tháng Mười, nhân dân Việt Nam đã giành được thắng lợi rất to lớn. Chính vì vậy mà mối tình gắn bó và lòng biết ơn của nhân dân Việt Nam đối với Cách mạng Tháng Mười vẻ vang, đối với Lênin vĩ đại và đối với nhân dân Liên Xô là vô cùng sâu sắc”6.
Ngày nay, chủ nghĩa Mác – Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh vẫn là ngọn đuốc soi đường. Dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam, toàn dân ta kiên định mục tiêu độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội. Dù các thế lực thù địch tiếp tục thúc đẩy chiến lược “diễn biến hòa bình”, nhưng với nền tảng vững chắc đã xây dựng, toàn Đảng, toàn dân và toàn quân ta quyết tâm “Kiên định và vận dụng, phát triển sáng tạo chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh; kiên định mục tiêu độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội; kiên định các nguyên tắc xây dựng Đảng để xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa”7. Đây là vấn đề sống còn của chế độ, là điểm tựa để dân tộc ta vững bước vào giai đoạn phát triển mới, hướng tới mục tiêu: “Dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh”.
