Lịch sử hình thành và phát triển

1. Giai đoạn kháng chiến chống thực dân Pháp (1947–1957)

Ngày , tại Làng Xo Sen, xã Ninh Dân, huyện Thanh Ba, tỉnh Phú Thọ, Trường Quân chính Hoàng Hữu Nam được thành lập. Ra đời trong phong trào cách mạng sục sôi của quần chúng, dưới sự lãnh đạo, giáo dục và rèn luyện của Đảng – trực tiếp là Đảng ủy, Bộ Tư lệnh Quân khu 2, Nhà trường nhận được sự quan tâm, đùm bọc, giúp đỡ tận tình của các cấp, các ngành và đồng bào các dân tộc Tây Bắc.

Ngay từ những ngày đầu trong điều kiện vô cùng khó khăn, cơ sở vật chất còn thiếu thốn, Nhà trường đã nhanh chóng bắt tay vào công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ quân sự, chính trị từ cấp tiểu đội đến đại đội và một số chuyên ngành khác.

Từ năm 1947 đến năm 1957, Nhà trường đã liên tục mở nhiều khóa học, đào tạo hàng nghìn cán bộ cho lực lượng vũ trang Liên khu 10 và mặt trận Tây Bắc, góp phần quan trọng vào các chiến thắng vang dội của quân và dân ta, đặc biệt là Chiến dịch Điện Biên Phủ năm 1954.

Với những thành tích đó, năm 1947, Nhà trường được Liên khu 10 công nhận là đơn vị dẫn đầu phong trào “Luyện quân lập công”.

2. Giai đoạn xây dựng và củng cố sau kháng chiến (1956–1964)

Ngày , thực hiện quyết định của Bộ Quốc phòng và Quân khu Tây Bắc, Trường Quân chính Hoàng Hữu Nam được đổi tên thành Tiểu đoàn Huấn luyện Quân khu Tây Bắc, đóng quân tại Bản Mạt, huyện Mai Sơn, tỉnh Sơn La. Trong giai đoạn này, Tiểu đoàn tiếp tục hoàn thành tốt các chương trình huấn luyện, được Quân khu đánh giá cao về chất lượng đào tạo, ý thức kỷ luật và mối quan hệ quân – dân gắn bó.

Ngày , Nhà trường được đổi tên trở lại thành Trường Quân chính Quân khu Tây Bắc. Từ năm 1958 đến 1964, Nhà trường đã đào tạo, bổ túc được hơn 550 cán bộ quân sự, chính trị, văn hóa; xóa mù chữ và bổ túc văn hóa cấp I, II cho hơn 1.400 học viên, đồng thời đào tạo hơn 1.200 sĩ quan dự bị cấp cơ sở, góp phần quan trọng vào nhiệm vụ củng cố quốc phòng của khu vực Tây Bắc.

3. Giai đoạn chiến tranh chống Mỹ cứu nước (1965–1975)

Trước yêu cầu cấp bách của cuộc kháng chiến chống Mỹ, Nhà trường được Quân khu giao nhiệm vụ đào tạo cán bộ Trung đội, Tiểu đội, cán bộ chính trị cấp Đại đội, đồng thời nghiên cứu công tác huấn luyện và sẵn sàng chiến đấu khi có lệnh.

Từ năm 1965 đến năm 1975, Nhà trường đã đào tạo gần 4.000 cán bộ tiểu đội trưởng, trung đội trưởng, cán bộ chính trị cấp đại đội, bổ túc hơn 2.300 cán bộ chỉ huy cấp trung – đại đội, và huấn luyện hàng nghìn lượt cán bộ, giáo viên, sinh viên thuộc các địa phương. Nhiều học viên của Nhà trường đã trực tiếp chiến đấu anh dũng tại chiến trường Lào, góp phần vào thắng lợi chung của dân tộc.

4. Giai đoạn sau thống nhất đất nước (1976–1991)

Ngày , theo sắc lệnh số 45/LCT của Chủ tịch nước, Quân khu 1 được thành lập trên cơ sở hợp nhất Quân khu Tây Bắc và Quân khu Việt Bắc. Ngày , Nhà trường được đổi tên thành Trường Kinh tế Quân khu 1, có nhiệm vụ đào tạo và bồi dưỡng cán bộ chuyên môn như lao động, kế toán, tài chính, kế hoạch, thống kê, công nhân kỹ thuật… phục vụ công tác xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

Ngày , Hội đồng Chính phủ quyết định tách các tỉnh Tây Bắc để thành lập Quân khu 2. Ngày , Bộ Tư lệnh Quân khu 2 quyết định thành lập Trường Quân chính Quân khu 2, đóng quân tại xã Chí Đám, huyện Đoan Hùng, tỉnh Vĩnh Phú. Đến , Nhà trường chính thức khai giảng “Khóa học Quyết thắng” với 862 học viên.

Đầu năm 1979, trước tình hình chiến sự biên giới phía Bắc, Nhà trường cơ động về xã Lưỡng Vượng, huyện Yên Sơn, tỉnh Tuyên Quang, vừa đảm nhiệm công tác huấn luyện, vừa trực tiếp tham gia chiến đấu, xây dựng tuyến phòng thủ biên giới, hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được giao.

Ngày , Tư lệnh Quân khu ký quyết định hợp nhất Trường Quân chính và Trường Hạ sĩ quan Quân khu, lấy tên là Trường Quân sự Quân khu 2, đóng quân tại phường Liên Bảo, thị xã Vĩnh Yên, tỉnh Vĩnh Phúc.

5. Giai đoạn đổi mới và phát triển (1991–nay)

Phát huy truyền thống “Tự lực, tự cường, chủ động, sáng tạo”, Nhà trường đã có bước phát triển mạnh mẽ trong đào tạo, nghiên cứu khoa học và xây dựng chính quy. Nhà trường hướng tới mô hình “Nhà trường thông minh – tiếp cận cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ 4”, lấy “Chất lượng đào tạo là khả năng sẵn sàng chiến đấu của đơn vị” làm phương châm hành động.

Đội ngũ cán bộ, giảng viên của Nhà trường không ngừng được củng cố, trong đó 88,5% có trình độ đại học và sau đại học, có 04 Nhà giáo ưu tú, 01 Thầy thuốc ưu tú, nhiều giáo viên đạt danh hiệu Giáo viên giỏi cấp Bộ và cấp toàn quân. Công tác nghiên cứu khoa học được đẩy mạnh, nhiều đề tài, sáng kiến đạt giải cao trong các hội thi, hội thao toàn quân.

Chất lượng giáo dục – đào tạo ngày càng được nâng cao: các khóa Giáo dục quốc phòng – an ninh đối tượng 2, đào tạo Tiểu đội trưởng, Khẩu đội trưởng đều đạt tỷ lệ tốt nghiệp 100%, trong đó trên 70% đạt loại khá, giỏi. Công tác Đảng, công tác chính trị, hậu cần, kỹ thuật được đảm bảo toàn diện; đời sống vật chất, tinh thần của cán bộ, giảng viên, học viên ngày càng tốt hơn; công tác tăng gia sản xuất đạt và vượt chỉ tiêu hàng năm.

6. Thành tích và phần thưởng cao quý

Với 75 năm xây dựng, chiến đấu và trưởng thành, Trường Quân sự Quân khu 2 đã được Đảng, Nhà nước và Bộ Quốc phòng trao tặng nhiều phần thưởng cao quý:

  • 01 Huân chương Chiến công hạng Nhất
  • 02 Huân chương Chiến công hạng Nhì
  • 05 Huân chương Chiến công hạng Ba
  • 01 Huân chương Bảo vệ Tổ quốc hạng Nhất
  • 02 Huân chương Bảo vệ Tổ quốc hạng Nhì
  • 04 Cờ thi đua Quyết thắng của Bộ Quốc phòng
  • 01 Bằng khen của Thủ tướng Chính phủ
  • Cùng hàng nghìn lượt cán bộ, giáo viên, học viên được tặng thưởng Huân, Huy chương các loại.

7. Kết luận

Phát huy truyền thống “Trung thành – Chủ động – Sáng tạo – Dạy tốt – Học tốt – Đoàn kết – Kỷ luật”, Trường Quân sự Quân khu 2 tiếp tục vững bước trên con đường xây dựng “Nhà trường chính quy, mẫu mực, hiện đại, thông minh”, góp phần đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ có phẩm chất, năng lực, bản lĩnh chính trị vững vàng, đáp ứng yêu cầu xây dựng lực lượng vũ trang Quân khu 2 vững mạnh toàn diện trong thời kỳ mới.